PDA

توجه ! این یک نسخه آرشیو شده میباشد و در این حالت شما عکسی را مشاهده نمیکنید برای مشاهده کامل متن و عکسها بر روی لینک مقابل کلیک کنید : آزمایش BUN


casper
06-09-2010, 02:03 AM
نیتروژن اوره خون
Blood Urea Nitrogen (BUN)


مقادیر طبیعی:
بالغین: 10-20 mg/dL
کودکان و اطفال زیر یکسال: 5-18 mg/dL
نوزادان: 3-12 mg/dL
بند ناف: 21-40 mg/dL
افراد مسن: ممکن است کمی بیشتر از بالغین باشد.

مقادیر بحرانی:
مقادیر بیش از 100 mg/dL که نشاندهنده آسیب شدید کلیوی میباشد.

کاربرد:
BUN آزمایش غیرمستقیم عملکرد کلیوی و سرعت فیلتراسیون گلورمرولی میباشد، البته اگر عملکرد کبد طبیعی باشد. این آزمایش جزء آزمایشات روتین درخواستی پزشکان میباشد.

توضیح آزمایش:
BUN مقدار نیتروژن اوره خون را اندازه گیری میکند. اوره به عنوان محصول نهایی متابولیسم و هضم پروتئین در کبد تولید می شود. در طی هضم، پروتئین به اسیدهای آمینه تجزیه میگردد. این اسیدهای آمینه در کبد متابولیزه شده و آمونیاک آزاد را تشکیل می دهند. ملکولهای آمونیاک با یکدیگر ترکیب شده تا اوره را تشکیل دهند که به خون وارد شده و برای دفع به کلیه ها منتقل می شود. بنابراین BUN ارتباط مستقیمی با عملکرد متابولیک کبد و عملکرد دفعی کلیه دارد و اندکس فعالیت این اعضا می باشد. بیماران دارای سطوح بالای BUN ازتمی دارند یا ازتمیک هستند.
تقریبا تمامی بیماریهای کلیوی موجب دفع نامناسب اوره گشته که باعث افزایش غیرطبیعی غلظت اوره در خون میگردند. اگر بیماری یکطرفه باشد، کلیه سالم می تواند بار کلیه بیمار را هم جبران کند و ممکن است در این حالت BUN افزایش نیابد. BUN در شرایطی غیراز بیماری اولیه کلیه هم افزایش میابد. ازتمی پیش کلیوی (Pre renal) به افزایش BUN ناشی از شرایط پاتولوژیکی اشاره میکند که موجب تجمع نیتروژن اوره قبل از رسیدن به کلیه می شوند. شوک، دهیدراسیون، نارسایی احتقانی قلب و کاتابولیسم زیاد پروتئین از مثالهای این حالت میباشند. مثال دیگر ازتمی پیش کلیوی، خونریزی گوارشی است که موجب ورود مقدار متنوع و گاهی زیاد خون به مجرای روده کوچک می شود.
پروتئین های خون و سلولهای خونی به اوره تبدیل می شوند. با افزایش شدید جذب روده ای اوره، BUN افزایش و گاهی افزایش شدید خواهد یافت. ازتمی پس کلیوی (Post renal) به وضعیتهای فیزیولوژیکی اطلاق می شود که باعث تجمع نیتروژن اوره بعد از عبور از کلیه می گردند.انسداد میزنای و پیشابراه از جمله موارد Post renal افزایش BUN میباشند.
تولید اوره به کبد بستگی دارد. BUN در مبتلایان به بیماریهای اولیه و شدید کبدی کاهش می یابد. در صورتیکه بیماری کبدی و کلیوی به صورت همزمان وجود داشته باشند مانند سندرم Hepatorenal، ممکن است BUN طبیعی باشد، زیرا ضعف عملکرد کبد منجر به تولید مقدار کمی اوره شده که نمی تواند شاخص مناسبی برای عملکرد کلیه باشد.
آزمایش BUN را همراه با آزمایش کراتینین تفسیر میکنند. به این آزمایشها Renal Function Tests گفته می شود. کراتینین در مقایسه با BUN شاخص دقیق تری برای بیماریهای کلیوی می باشد.

عوامل مداخله گر:
تغییرات در مصرف پروتئین ها می تواند بر سطح BUN تأثیر بگذارد. رژیم کم پروتئین( به شرط آنکه مقدار کالری لازم با کربوهیدراتها تأمین شود)، باعث کاهش BUN می شود. رژیم غنی از پروتئین یا تغذیه بیمار از طریق یک لوله گوارشی، باعث افزایش سطح BUN می شود.
حجم توده عضلانی بدن تا حدودی بر سطح BUN تأثیر گذار است. در مقایسه با مردان، زنان و کودکان BUN پائین تری دارند.
در مراحل آخر بارداری ممکن است سطح BUN به دلیل متابولیسم بالای پروتئین ها بالا رود.
کم آبی و پرآبی بدن بر سطح BUN مؤثر است. در بیماران دچار پرآبی، BUN رقیق می شود و سطح ان پائی تر است. برعکس در بیماران دچار کم آبی BUN غلیظ شده و سطح خونی آن افزایش می یابد.
داروهای آلوپورینول، امینوگلیکوزیدها، سفالوسپورینها، هیدرات کلرال، سیس پلاتین، فوروزماید، گوانتیدینف ایندومتاسین، متوتروکسات، متیل دوپا، داروهای نفروتوکسیک (مانند آسپرین، آمفوتریسین B، باسیتراسین، کاربامازپین، کولیستین، جنتامایسین، متیسیلین، نئومایسین، پنسیلامین، پلی میکسین B، پروبنسید و ونکومایسین)، پروپرانولول، ریفامپین، اسپیرونولاکتون، تتراسایکلین ها، دیورتیک های تیازیدی و تریامترن باعث افزایش سطح BUN می شوند.
داروهای کلرامفنیکل و استرپتومایسین باعث کاهش سطح BUN می گردند.

casper
06-09-2010, 02:04 AM
نتایج آزمایشات و اهمیت بالینی:
ðسطوح بالا:
علل Pre renal
- هایپوولمی
- شوک
- سوختگی ها
- دهیدراسیون:
کاهش حجم خون باعث کاهش جریان خون کلیوی می شود. به همین دلیل دفع BUN کم شده و سطح ان افزایش می یابد.
- نارسایی احتقانی قلب
- MI
کاهش فعالیت قلب باعث کاهش جریان خون کلیوی می شود. در نتیجه دفع کلیوی BUN کاهش یافته و سطح آن افزایش می یابد.
- خونریزی گاستروآنتریک
- مصرف بیش از حد پروتئین ها( غذا دهی از طریق یک لوله گوارشی):
وجود خون و یا غذا رسانی از راه یک لوله گوارشی، دستگاه گوارش را پر از پروتئین میکند. به همین دلیل اوره با سرعت بیشتری تولید می شود و تجمع می یابد.
- تجزیه شدید پروتئین ها
- گرسنگی
با افزایش سرعت تجزیه پروتئین ها به اسیدهای آمینه، سرعت تشکیل اوره هم بالا می رود و BUN تجمع پیدا میکند.
- سپسیس: جریان خون کلیه و عملکرد کلیه به دلایل متعددی کاهش می یابد و سطح BUN بالا می رود.

علل کلیوی (Renal)
- بیماری کلیه (مانند گلومرولونفریت، پیلونفریت، نکروز حاد توبولی)
- نارسایی کلیه
- داروهای نفروتوکسیک
تمام بیماریهای اولیه کلیه با کاهش دفع BUN همراه هستند.

ازتمی Post renal
- انسداد میزنای به دلیل سنگ، تومور و یا ناهنجاری های مادرزادی
- انسداد مجرای خروجی مثانه بدلیل هایپرتروفی یا سرطان پروستات یا ناهنجاری های مادرزادی مثانه
- انسداد در پیشابراه: انسداد جریان ادرار باعث کاهش یافتن دفع BUN می شود و در نتیجه سطح آن بالا می رود.

ðسطوح پائین:
- نارسایی کبدی: کاهش عملکرد کبد باعث کاهش یافتن سطح BUN می شود.
- هیدراسیون به دلیل سندرم اضافه بار مایعات ناشی از ترشح هورمون آنتی دیورتیک ناکارآمد (SIADH) که در این حالت به دلیل رقیق شدن BUN، سطح ان کاهش می یابد.
- تعادل منفی نیتروژن (همانند سوء تغذیه و سوء جذب): همزمان با کاهش ذخائر پروتئینی بدن، تولید اوره و در نتیجه سطح BUN کاهش می یابد.
- سندرم نفروتیک: این سندرم با دفع پروتئین در ادرار همراه بوده و منجر به کاهش ذخائر پروتئینی بدن و در نتیجه کاهش BUN می شود.
- بارداری: در اوایل بارداری، احتباس آب در بدن باعث رقیق شدن BUN می شود.

آزمایشات مرتبط:
- کراتینین خون: آزمایش دقیق تری برای بررسی عملکرد کلیه است که با فعالیت کبد بستگی ندارد.
- کلیرانس کراتینین. این آزمایش نیز همانند کراتینین برای بررسی کلیه آزمایش دقیق تری می باشد.


***نکات مهم:
1- تقریبا تمامی بیماریهای کلیوی باعث دفع ناقص اوره و افزایش BUN می شوند.
2- تولید شدن اوره به کبد بستگی دارد. به همین دلیل بیماری شدید کبدی می تواند باعث کاهش تولید BUN شود. در نتیجه BUN ارتباطی مستقیم با عملکرد متابولیکی کبد و فعالیت دفعی کلیه دارد.
3- تغییرات مصرف پروتئین ها می تواند بر سطح BUN تأثیر بگذارد. رژیم های غذایی کم پروتئین باعث کاهش BUN و رژیم های غنی از پروتئین باعث افزایش سطح آن می شوند.
4- وضعیت آب بدن هم بر سطح آن تأثیر می گذارد. آب زیاد در بدن باعث قیق شدن BUN و کاهش سطح آن می شود. آب کم هم باعث غلیظ شدن BUN و افزایش یافتن سطح آن می شود.
در برخی آزمایشگاه ها از آزمایش Urea بجای BUN استفاده می شود. منظور از BUN دو اتم ازت (نیتروژن) مولکول اوره می باشد. وزن ملکولی اوره 60 و وزن مولکولی دو اتم ازت برابر 28 می باشد. بنابراین: Urea/BUN = 60 ÷28 و عدد 2.14 بدست آمده ضریب تبدیل BUN به Urea می باشد.